Nhiều bạn gọi điện thoại, gởi thư điện tử và nhắn tin qua Facebook cá nhân cho tôi, muốn tôi hướng dẫn cụ thể cách luyện tập từng kĩ năng thực hành giao tiếp tiếng Anh (nghe – nói – đọc – viết). Tôi xin phản hồi chung như sau:

Khi giảng dạy tại các trường đại học, dạy những môn liên quan, nếu có điều kiện, tôi đều có nói qua một chút về vài kỹ thuật hoặc bí quyết cho từng kĩ năng. Nếu các sinh viên có học trường những trường tôi đang dạy, học đúng môn tôi dạy và đi học đầy đủ, thì chắc chắn cũng sẽ biết ít nhiều. Tuy nhiên, giảng dạy ở trường, việc tuân thủ đề cương chi tiết môn học là điều cần thiết hơn.

Đối với các lớp tiếng Anh của tôi, dĩ nhiên tôi luôn cung cấp đầy đủ tài liệu và hướng dẫn cần thiết, cũng như có sự giám sát việc học của từng học viên.

Trong những bài viết trên trang cá nhân của mình (https://triet.vn), tôi luôn cập nhật, trình bày những quan điểm và chia sẻ góc nhìn cho những ai quan tâm có thể tham khảo. Tuy nhiên, tôi không thể (và không nhất thiết) phải viết đầy đủ, vì 2 lý do chính.

Thứ nhất, những bài viết tôi cung cấp đã có gợi mở cao, không chỉ cho học viên mà thậm chí một số giáo viên có thể tham khảo. Các bài viết đã chỉ rõ cách tiếp cận, phương pháp và định hướng giảng dạy cũng như học tập của tôi. Học viên đã có trình độ nhất định, hãy đọc cẩn thận và suy nghĩ (reasoning) để hiểu rõ và vận dụng. Đối với những bài viết công khai, để tránh gây tranh cãi, thì tính gợi mở quan trọng hơn những chỉ dẫn cụ thể. Trong trường hợp tự học này, tố chất của cá nhân là yếu tố then chốt quyết định hiệu quả học tập.

Thứ hai, các bạn học viên phải hiểu điều này: bất kì bí quyết hoặc kĩ thuật nào đó để học tiếng Anh chỉ mang lại giá trị thực sự và phát huy hết hiệu quả khi đủ bốn yếu tố người học đã

  1. hiểu rõ ngọn nguồn bản chất vấn đề
  2. được đặt trong hoàn cảnh ứng dụng cụ thể
  3. có đầy đủ công cụ hỗ trợ thực hành và luyện tập
  4. được hướng dẫn và giám sát trực tiếp bởi người am hiểu

Thiếu đi 1 trong 4 yếu tố trên thì kĩ thuật hoặc bí quyết dù hay đến đâu cũng sẽ trở thành kiến thức phổ thông, không còn trực tiếp tạo ra giá trị hay đột phá gì đáng kể. Người không hiểu biết, càng cố truyền đạt ra cộng đồng, càng hủy hoại thông tin.

Trong các bài viết và các bài giảng tại lớp, tôi từng nhiều lần khẳng định rằng sử dụng những tài liệu “trôi nổi” trên internet hoặc thậm chí các khóa học ngôn ngữ trực tuyến không mang lại hiểu quả đáng kể cũng vì lý do chúng thiếu những yếu tố nêu trên. Những thứ này, nếu có tác dụng, thì cũng chỉ dành cho một số đối tượng đặc biệt, trong những trường hợp đặc thù mà thôi.

Nói tóm lại, việc giảng dạy và học tập chỉ nên diễn ra trong bối cảnh phù hợp, khi học viên đã sẵn sàng và hội đủ các điều kiện cần thiết.