Tôi từng lẫn lộn rất ngớ ngẩn giữa một số từ tiếng Anh. Một trong những cái lộn tai hại nhất là lộn nghĩa giữa hai tính từ “worthless” và “priceless”. Từ đầu tiên “worthless” nghĩa là “vô giá trị”, “không đáng giá gì”; còn từ sau “priceless” là “rất quý giá”, “khó cân đo đong đếm hết”. Không biết tôi đã dùng sai bao nhiêu lần.

Cứ “xài cho cố”, nhiều khi “thao thao bất tuyệt”, mình sai mình không biết, người nghe nhiều người không để ý [và để ý thì cũng không biết]; và nhiều người biết thì có khi cũng không thèm nhắc. Hôm bữa, trùng hợp ngẫu nhiên, đứng ngoài hành lang, nghe có người dạy “worthless” là “vô giá” và “worthful” là tính từ ngược nghĩa với “worthless”. Ồ, lần đầu tiên tôi mới biết từ này!

Bật điện thoại ra tra mấy lượt thì thấy tính từ “worthful” thậm chí còn … không được nhắc tới trong cả ba từ điển CALD 4th, OELD 9th và LDOCE 6th. Ngạc nhiên thật; và như thói quen, tôi tra thử trong ngữ liệu tổng hợp của mình thì thấy từ này không xuất hiện. Tra thử trong một ngữ liệu Anh – Mỹ khác thì từ “worthful” có tần suất xuất hiện gần như bằng không. 

Có mấy ai trên đời dùng chữ “worthful” đâu.

Tra cứu về nguồn gốc từ (word origin) thì tôi thấy từ “worthful” được chế biến sau này, xuất phát từ chữ “worthless”; và thực tế gần như không có giá trị sử dụng. Từ “worthful” là loại từ mà theo cách tôi hay nói đùa, “cả đời chúng ta không cần biết”.

Về việc học từ vựng, muốn học cho đúng mức thì cực kì phức tạp. Không cẩn thận sẽ gây hậu quả rất tai hại. Từ vựng tiếng Anh thì phải gọi là mênh mông.  Ví dụ khác, đơn giản như sau: nhận lá thư thì tiếng Anh là “receive an email”, đọc lá thư thấy thông tin, trong đầu mình phản ứng ngay thì nói là “respond to the email”. Thư đó mời đi uống cà phê ở “bó nhang cháy dở” hay “ngón tay giữa xinh đẹp” Landmark “tám một”; nếu đồng ý thì là “accept the invitation”. Bấm nút trong hộp thư để trả lời là “reply to the email”. Nhận thì “receive” và “accept”, “phản hồi hay trả lời” là “respond to” và “reply to”. Người học ban đầu có thể sẽ gặp khó khăn với những động từ này.

Nếu người ta nói “Phong ba bão táp không bằng ngữ pháp tiếng Việt” thì tôi cũng có câu thành ngữ tương tự như vậy về từ vựng tiếng Anh. (Nói thêm, khó hay dễ là những ý kiến rất chủ quan; và những câu “cửa miệng” như vậy cũng không biết xuất hiện từ khi nào, cứ lan truyền mà nhiều khi chẳng có căn cứ gì cả.)

“Thú chơi từ vựng” là thú chơi “quý tộc” mà tôi xin chào thua; cho nên, không bao giờ tôi bước vào. Chúng ta cần cái nhìn toàn diện và tập trung đúng vào những mục tiêu học tập ngôn ngữ mà mình đặt ra.

Chính vì cái phức tạp của từ vựng mà mấy năm trước, tôi mới có ý tưởng và đã tạo ra quyển TỪ VỰNG ANH NGỮ ỨNG DỤNG. Trong sách này, tôi đã chỉ ra những từ cốt lõi trong tiếng Anh học thuật, làm nền tảng cho việc học, giúp học tập cực kì tập trung, tiến bộ rất nhanh và tránh phải sa đà vào những thứ “trời ơi đất hỡi” như phương châm mà tôi hay nói, HỌC ĐÚNG CÁI CẦN HỌC.


LƯU Ý: Tất cả các bài viết của thầy La Thành Triết chỉ phản ánh quan điểm cá nhân, không mang tính khoa học và không phục vụ mục đích thương mại. Thầy không khuyến khích sự sao chép, đăng tải hoặc chia sẻ ra cộng đồng dưới bất kì hình thức nào.