Gần đây, tôi đọc được một sự kiện khá thú vị trên truyền thông.

Trong năm 2013 và 2014, một công ty Canada đã chuyển nhiều công-te-nơ chứa rác thải đến Philippines, nhưng cố tình gắn mắc là nhựa tái chế.

(The containers are the remainder of 103 shipping containers sent to the Philippines by a Canadian company in 2013 and 2014, falsely labelled as plastics for recycling.)

Vấn đề nghiêm trọng này đã bị các nhà hoạt động môi trường lên án dữ dội, thậm chí đã có biểu tình phản đối ngay tại đại sứ quán Canada ở Thủ đô Manila.

Tổng tống Philippines, ông Rodrigo Duterte, thậm chí đã giận dữ chỉ trích và tuyên chiến với Canada rằng, “Ăn hết chúng nếu các người muốn”.

(I will declare war against them. I will advise Canada that your garbage is on the way. Prepare a grand reception. Eat it if you want to.)

Cuối cùng, cách đây vài ngày, sau nhiều tranh cãi, thì chính quyền Canada phải chấp nhận thuê một công ty tư nhân vận chuyển toàn bộ đống rác thải này trở về nước, sau lời đe dọa sẽ “tuyên chiến” của tổng thống Philippines.

(The federal government has hired a private company to bring tonnes of mouldering Canadian garbage back to Canada from the Philippines after Philippine President Rodrigo Duterte said he was ready to “declare war” over the trash.)

Thông tin trên truyền thông là như vậy, nhưng nhiều khi, đứng ở góc độ chính trị thì khá phức tạp, khó mà nói rõ được. Có nhiều chuyện bên trong, có thể ông tổng thống Philippines cứng rắn với Canada như vậy là vì đang muốn tranh thủ sự ủng hộ ở quê nhà trong kì bầu cử sắp tới; và đó cũng là cách thể hiện chủ nghĩa dân tộc và phong cách chính trị dân túy. Về phía Canada, cũng có thể chính phủ của nước này hiện tại không muốn lún sâu thêm vào một cuộc khủng hoảng ngoại giao trong khi phải đang đau đầu với Trung Quốc về một số vấn đề ngoại giao khác nghiêm trọng hơn.


Không bàn về chính trị, cái tích cực tôi thấy ở đây là Philippines, mặc dù là nước nhỏ, nghèo hơn [nhiều], nhưng vị thế [ngoại giao] của họ không thua gì một nước lớn như Canada, với nền kinh tế công nghiệp giàu mạnh.

Tôi hay nói đùa với các bạn học viên, dù thế nào, thì chúng ta cũng phải “chất chơi”, giữ được khí chất của mình. Tiền có thể ít, nước có thể nghèo, nhưng văn hóa và tiếng nói phải bình đẳng. Không phải giàu là muốn làm gì làm, và không phải cứ nghèo là mất đi quyền lợi. Cà phê tây hay cà phê vỉa hè, lá phong hay lá dừa; kẹo dừa hay kẹo sô-cô-la; bánh mì tây hay bánh mì ta, tôi xem là như nhau cả thôi.

Có lần, một người đồng nghiệp tôi đi du lịch Canada, đem về một cái lá phong để trên bàn giáo viên cho mọi người “ngắm” chơi. Tôi nghĩ khá là tức cười. Nhà tôi ở quê, trồng cả vườn chuối, một đống lá chuối tôi lâu rồi không nhìn tới. Lá cây nào mà chẳng là lá cây.

Tôi ăn bánh kẹo tây xách tay của học viên đi du lịch ở Thụy Sĩ, Nga mang về cho. Bánh kẹo tây tôi ăn cũng thấy ngon miệng; cũng ngon như ăn kem chuối hay kẹo dừa, bánh tráng sữa. Mời tôi ăn một vài trứng vịt lộn xào me tôi thấy thích hơn là mời tôi ăn một phần sushi.

Một chuyện khác, anh bạn tôi nói được được ông người Hàn tặng sâm, từng bịch lỏng, tiện lợi, tốt cho sức khỏe. Thật ra, sâm đóng gói dạng lỏng thì làm sao mà tốt. Chưa kể, sâm Hàn là sâm nóng, người Việt xứ nóng uống không thích hợp.

Nhiều khi chúng ta ưa chuộng sâm Hàn Quốc, một phần vì chúng được cả nhà nước Hàn Quốc bảo trợ và “tiếp thị” quá tốt, như một thương hiệu quốc gia hàng đầu; chứ nếu nói về dược tính, thì sâm Hàn Quốc có gì tốt hơn so với sâm dây Kontum (đẳng sâm) của Việt Nam; trong khi sâm dây Việt Nam giá thành tốt hơn rất nhiều và phù hợp với người Việt Nam; theo như y đạo, gọi đó là “thân thổ bất nhị” (ý nói, con người ăn uống đúng vùng).

Một bộ phận không nhỏ cho rằng uống sâm Việt thì không “sang” bằng sâm Hàn, hàng nước ta thì không bằng hàng nước tây, nước ngoài. Nhiều người nói đó là do sư “sính ngoại” (trọng đồ ngoại quốc). Tôi cho rằng nguyên nhân gốc rễ của vấn đề này là do mang trong mình tâm lý nhược tiểu (tự ti, tự xem mình nhỏ yếu) mà ra.

Vấn đề gì thì cũng tùy trường hợp mà xem xét, không thể kết luận chung là tây kém hay ta hơn, ta kém hay tây hơn. Không ai có quyền động chạm đến niềm tin và sự lựa chọn của mỗi người. Ở đây, tôi chỉ nói rằng, tâm lý nhược tiểu có thể trực tiếp hoặc gián tiếp tạo ra sự mù quáng, khủng hoảng niềm tin.


Trong việc học tiếng Anh hay ôn thi, tôi thường nhắc các bạn học viên xem tiếng Anh là ngôn ngữ bình thường, chỉ là một công cụ mà nhiều người cùng sử dụng. Đa phần chúng ta phải học nó là bởi vì điều kiện khách quan, vì thi cử, vì điểm số, vì yêu cầu công việc. Chúng ta xem nó nhẹ thì nó nhẹ, xem nó nặng thì nó nặng.

Nhiều bạn học viên, sinh viên hỏi tôi viết thế này có hay không thầy, nói thế này nghe hay không thầy. Tôi nói các bạn biết rằng, viết dở hay viết hay không quan trọng bằng viết đúng ngữ pháp, sử dụng đúng từ. Viết ra chữ là mừng “hú hồn” rồi.

Khi đi học hay làm bất kì việc gì, sự cầu thị và khiêm nhường là điều rất tốt, nó sẽ giúp mình vượt qua nhiều rào cản để tiến bộ; tuy nhiên, nếu mang tâm lý nhược tiểu thì chẳng khác nào tự mình làm khó chính mình, tự mình giới hạn mình.


Tham khảo bài viết