Chúng ta nhìn sự việc ở góc độ nào thì hành động sẽ như thế đó.

Việc giảng dạy nói chung và giảng dạy tiếng Anh nói riêng cũng như nghề nghiệp và hoạt động thông thường. Mỗi quốc gia khác nhau, mỗi tổ chức khác nhau, mỗi cá nhân khác nhau trong tình huống khác nhau sẽ có góc nhìn khác nhau. Giảng dạy đơn thuần khác, giảng dạy thương mại khác, giảng dạy tuyên truyền khác v.v. Bất kì lĩnh vực nào cũng vậy.

Tôi luôn nhìn nhận việc giảng dạy một cách đơn thuần (như một hiện tượng vật lý trong môi trường chân không), không để bị ảnh hưởng bởi bất kì yếu tố ngoại cảnh nào khác.

Có một câu hỏi thường được đặt ra: “Một phương pháp giảng dạy có thể áp dụng “đại trà” được hay không?”. Câu hỏi tương tự cũng có thể đặt ra với chủ thể rộng hơn là “mô hình giáo dục.” Tùy mục tiêu, tùy quan điểm và thậm chí là cả vấn đề đạo đức mà sẽ có cách trả lời.

Tôi cho rằng sẽ có những cách tiếp cận chung (universal approach) nhưng khi nói về phương pháp (method) thì phải mang tính cục bộ, gắn chặt với từng nhân. Phương pháp phải được tùy biến (customise) cho từng giáo viên và [nhóm] học viên khác nhau. Dĩ nhiên, có phương pháp ở trình độ cao và có phương pháp ở trình độ thấp.

Phương pháp và giáo viên là không thể tách rời. Thứ nhất, tính cách các nhân sẽ định hình phong cách giảng dạy. Thứ hai, quan trọng nhất, mỗi giáo viên có niềm tin vào phương pháp, là người hiểu rõ việc mình đang làm, hiểu rõ cái mình cần dạy và hiểu rõ người học. Cho nên, mỗi giáo viên phải đủ khả năng để tạo ra (create) hoặc tối ưu hóa (optimise) phương pháp và những kĩ thuật (technique) sẽ sử dụng khi giảng dạy.

Một lý do khác nữa, đó là, thông tin (information) sẽ tạo ra kiến thức (knowledge) khác nhau và từ đó sẽ có niềm tin (belief) khác nhau về giảng dạy. (Xem thêm bài #38 “THÔNG TIN” & “KIẾN THỨC”).

Mỗi cá nhân khác nhau thì phương pháp khác nhau là chuyện hiển nhiên. Nhân rộng hay thương mại hóa mô hình là không thể, và đó cũng là việc sai lầm đang diễn ra nhiều nơi. Mỗi giáo viên là một bản thể duy nhất, dù muốn cũng khó lòng mà sao chép hay nhân bản. Tầng thứ và trình độ không bao giờ giống nhau được. Nhiều ý kiến cho rằng nền giáo dục đại chúng là một sự thất bại, lý do đơn giản là như vậy.

Nhiều trường và trung tâm tiếng Anh có hỏi và mời tôi chia sẻ phương pháp và hỗ trợ huấn luyện giáo viên. Tôi luôn từ chối, vì đơn giản, tôi không muốn lời nói của mình bị chỉnh lý hay tái sử dụng trong hoàn cảnh học tập khác.