#121 – LỄ TỐT NGHIỆP

PHẦN CHÍNH

Ở các buổi lễ nhận bằng tốt nghiệp, các bạn sẽ thấy người ta ghi là “graduation ceremony”. Trong một số trường hợp, có thể thấy một cách ghi khác là “commencement ceremony”. Cả hai có thể được sử dụng thay đổi qua lại cũng được, không vấn đề gì, nhưng xét bản chất thì có khác nhau.

Phân tích từ vựng, thì có thể [tạm] hiểu như sau:

“Graduation” nghĩa là sự tốt nghiệp. Thông thường, khi sinh viên/ học viên hoàn thành đầy đủ những yêu cầu của chương trình học, thi đậu tất cả các môn (course), bổ sung đủ giấy tờ hành chính, [hội đồng] nhà trường sẽ xem xét và thông qua (approve), thì tại thời điểm đó, xem như sinh viên đã tốt nghiệp (graduate). Việc in bảng điểm và kí văn bằng cũng chẳng mất bao nhiêu thời gian và cùng lắm mất thêm vài ngày để gửi sớm tận nhà, trong trường hợp “khách hàng” có yêu cầu hoặc cần sử dụng gấp. Thông thường, một số trường sẽ gửi trước bảng điểm, gửi bao nhiêu bảng (copy) thì theo quy định chung, nếu sinh viên cần thêm thì có thể yêu cầu riêng (dĩ nhiên mất phí). Bằng thì sẽ chính thức được trao trong “graduation ceremony”.

Cụm từ “commencement ceremony” [thường được sử dụng trong tiếng Anh Mỹ] là cách nói trang trọng cho lễ tốt nghiệp. Đây thường là buổi lễ lớn, ở đó, sinh viên/ học viên của niên khóa đó, cùng gia đình và giảng viên sẽ tham dự, chúc mừng nhau, đánh dấu việc tốt nghiệp. Trong “commencement ceremony” [hoặc cả “graduation ceremony”], nhà trường có thể sẽ mời một nhân vật đặc biệt đến phát biểu truyền cảm hứng. Một điểm khá thú vị là động từ “commence” có nghĩa chính là “to begin something”, nghĩa là bắt đầu chứ không phải tốt nghiệp. Thực chất, “tốt nghiệp” là học xong ở trường, và buổi lễ tốt nghiệp là đánh dấu cho sự bắt đầu ở đường đời [cho ai vào đời trễ].

Ở đây, tôi đang nói đến các trường đại học ở phương Tây.

Nói chung, việc này cũng không có gì đáng bận tâm, nói chuyện phiếm thế thôi chứ dùng từ nào cũng không quan trọng. Việc này tùy vào thói quen và văn hóa; ngoài ra, nhiều sự kiện hiện nay cũng diễn ra khác với ý nghĩa ban đầu. Điều cốt yếu là tổ chức làm sao cho không gian và không khí buổi lễ tốt nghiệp thoải mái, vui vẻ và đáng nhớ. Bạn mua hàng, thích nhận hàng vui vẻ, từ từ kiểm tra hàng, hay thích nhân viên giao hàng hối thúc như giặc, kí vào biên bản, nhận hàng cho nhanh rồi “dọt lẹ”?

PHẦN PHỤ

Từ “graduate” có thể vừa là danh từ người tốt nghiệp, động từ tốt nghiệp hoặc tính từ sau đại học. Trong ngữ liệu (corpus) của tôi thì từ này xuất hiện “sơ sơ” đã 50 lần.

Trong khung châu Âu CEFR, động từ “graduate” được xếp ở mức độ B2.

Trong sách Từ vựng Anh ngữ Ứng dung©, động từ “graduate” xuất hiện ở trang 42.

  • The founder of Facebook GRADUATED from Harvard in 2017 with an honorary degree.

Từ này còn được sử dụng thêm ít nhất 17 lần ở những ngữ cảnh khác [với những hình thái khác].

Không cần nói thêm, từ “graduate” là từ cốt lõi trong tiếng Anh [tổng quát và định hướng học thuật], học viên/ thí sinh phải sử dụng từ này cho nhuần nhuyễn trong bất kì ngữ cảnh nào.

Về động từ “commence”, như đã nói ở trên có nghĩa là bắt đầu. Trong khung châu Âu CEFR thì từ này ở mức độ C2 (thông thạo), sử dụng trong ngữ cảnh trang trọng.
Trong ngữ liệu của tôi thì động từ này xuất hiện 3 lần, và không có một danh từ “commencement” nào xuất hiện.

Tra cứu trong dữ lieu riêng của hàng trăm đề thi đọc và nghe IELTS™ chính thức (authentic/ official past paperS) thì thấy động từ này xuất hiện 3 lần, trong bài “Looking for a Market among Adolescents” (Cambridge IELTS 3, 2002), “Sport Science in Australia” (The Official Cambridge Guide to IELTS, 2014) và “A chronicle of timekeeping” (Cambridge IELTS 12, 2017).

Trong tất cả những bài này thì động từ “commence” không ảnh hưởng gì đáng kể đến việc chọn đáp án đúng.

Trong sách Từ vựng Anh ngữ Ứng dung©, động từ này được liệt kê ở phần phụ lục, trang 245.
Nếu thí sinh biết và sử dụng hợp lý động từ “commence” thì rất tốt, nếu không thì cũng không vấn đề gì lớn.

Biết đúng cái cần biết, học đúng cái cần học. Biết nhiều rất tốt, mà biết “buông” nhiều có khi còn tốt hơn.


(*) ở Úc, khi tốt nghiệp, ngoài bảng điểm và bằng, sinh viên còn nhận thêm một cái giấy gọi là AHEGS (Australian Higher Education Graduation Statement), miêu tả về bản chất, bối cảnh, và một số thông tin liên quan đến chương trình học. Vì cách tính điểm và quy ước ghi mỗi trường có đôi chút khác nhau, nên nhìn vào cái này sẽ biết chính xác. Ví dụ, một số trường thì HD (High Distinction) là điểm cao nhất, nhưng một số trường thì điểm A mới là cao nhất. Nhìn vào AHEGS thì sẽ biết cụ thể.