Muốn kiểm tra kĩ năng viết tiếng Anh, người ta có thể dùng một số kĩ thuật như sau:


Loại đầu tiên là Limited-Response (phản hồi giới hạn), tức là yêu cầu người học trả lời theo một khuôn mẫu có sẵn. Một số dạng bài thi như nối câu (sentence combining), mở rộng câu (sentence expansion) hoặc rút gọn câu (sentence reduction) v.v. là những kểu ra đề tiêu biểu. Ở phổ thông, chúng ta hay gặp những bài tập kiểu như: (a) yêu cầu điền liên từ hoặc (b) viết lại câu bằng từ cho sẵn.

Đây là kĩ thuật ra đề cấp thấp nhất, chỉ tập trung vào đơn vị câu, tập trung nhiều vào sự hiểu biết (competence) ngôn ngữ hơn là khả năng thực hành (performance). Các câu hỏi trắc nghiệm ngắn thường dùng kĩ thuật này.


Cao hơn một chút là kĩ thuật Guided Writing (viết định hướng), tức là tập trung đánh giá sự kiểm soát và định hướng trong kĩ năng viết thông qua những khuôn mẫu có sẵn, một cách trực tiếp hoặc gián tiếp. Người học có thể gặp dạng bài kiểu như (a) xây dựng đoạn văn từ khuôn mẫu có sẵn hoặc (building from paragraph outline) hoặc (b) yêu cầu người học chọn ra một câu thừa từ đoạn văn cho trước (recognising an irrelevant sentence).

Tương tự như Limited-Response, kiểu ra đề này cũng chỉ ở mức độ thấp mà thôi.


Một kỹ thuật khác trong ra đề là Free Writing (viết tự do). Đây là phương pháp dành cho trình độ cao trung cấp (upper-intermediate) để đánh giả khả năng viết hoàn chỉnh, đơn vị tối thiểu là bài luận (composition), ví dụ như yêu cầu (a) thảo luận một chủ đề (discussion) hoặc (b) miêu tả một biểu đồ (chart description) nào đó.

Có một điểm cần lưu ý, đó là, ở dạng ra đề này, người ta cũng KHÔNG kiểm tra sự sáng tạo (creativity), khéo léo (ingenuity) hay tính logic gì cả. Không cần thiết và cũng không ai trông chờ đoạn văn có “ý nghĩa sâu sắc” hoặc một bài miêu tả biểu đồ “giàu ý tưởng”. Cái người ta cần là kiểm tra vốn từ vựng và ngữ pháp cốt lõi của người học. Một mệnh đề được đưa ra để thảo luận hay biểu đồ được đưa ra để miêu tả chỉ là công cụ khảo thí mà thôi.


Còn nhiều kĩ thuật ra đề khác mà tôi không tiện trình bày hết trong bài viết này.

Nhiều người cho rằng, bất kì bài thi tiếng Anh nào, nếu thí sinh có kiến thức và kĩ năng ngôn ngữ tốt, giải nhiều đề thì sẽ tiến bộ. Điều này hoàn toàn chính xác. Tuy nhiên, nếu có cái nhìn toàn diện và hiểu rõ về bản chất và kĩ thuật ra đề thi thì sẽ ôn thi nhanh chóng hơn.

Những bài thi tiếng Anh chuẩn hóa như IELTS hoặc TOEFL® iBT, PTE Academic đều được xây dựng dựa trên những nguyên lý và kĩ thuật ra đề riêng biệt. Hiểu được điều này thì không mất thời gian học lòng vòng. Chẳng có “bí quyết” hay “bí mật” gì trong bài thi cả. Một nền tảng chuyên sâu về ngôn ngữ và khảo thí sẽ giúp hiểu rõ ngọn nguồn.