#124 – “GIỎI CẤP BÌNH THƯỜNG”

Trích một đoạn trong đề thi học sinh giỏi Quốc gia môn tiếng Anh (năm 2018), thấy phần trích này dạng thức và độ khó không khác gì 3 bài thi TOEFL® iBT, TOEFL® ITP SAT®.

Câu 7778 trong đề thi học sinh giỏi Quốc gia (2018).Câu 22 23 trong phần thi đọc SAT® [và tương tự trong bài thi ACT®]. Câu 35 trong phần thi đọc TOEFL® iBT.Câu 12 trong phần thi đọc TOEFL® ITP.

Trong khảo thí ngôn ngữ, có một kĩ thuật ra đề kiểm tra kĩ năng đọc khá phổ biến, đó là [1] người ra đề sẽ chọn một từ/ cụm từ. Từ/ cụm từ này có thể có nghĩa lạkhó hoặc đơn giản đều được; và được đặt nó vào một đoạn văn, ngữ cảnh phù hợp. Người ra đề cũng có thể chọn một đoạn văn phù hợp, sau đó điều chỉnh lại nếu thấy cần thiết để đoạn văn này có một từ lạ khó hoặc đơn giản như vừa nêu trên. Sau đó, [2] người ra đề đặt ra 45 lựa chọn về mặt ngữ nghĩa cho thí sinh, có thể là giải thích ngắn hoặc đưa và những từ/ cụm từ gần nghĩa/ đồng nghĩa hay trái nghĩa. Thí sinh sẽ phải chọn một đáp án phù hợp dựa vào việc ngữ cảnh của bài hoặc nghĩa của từ. Kĩ thuật này có thể được linh hoạt điều chỉnh đôi chút, tuy nhiên, cơ bản là vậy. Nói thêm, dùng dạng thức trắc nghiệm (multiple choice/ objective response) là cách ra đề rất “American”.

So sánh độ khó, tôi cho rằng, độ khó trong phần trích đề thi học sinh giỏi Quốc gia và trong phần trích của những đề thi chuẩn hóa tôi đề cập không có khác biệt gì đáng kể. Vậy “học sinh giỏi tiếng Anh cấp quốc gia” ở đây là giỏi tiếng Anh như thế nào? Vược trần khung châu Âu CEFR, vượt chuẩn C2 không?

Những bài thi chuẩn hóa như TOEFL® iBT, TOEFL® ITP hay SAT®/ ACT® [nếu chỉ tính riêng phần tiếng Anh] là những bài thi chuẩn hóa đại chúng và mỗi tuần, mỗi tháng đều có những thí sinh đạt điểm cực cao, một số gần như tuyệt đối, truyền thông đã đưa tin nhiều trường hợp. Vậy những em này vậy cũng giỏi ở đẳng cấp quốc gia chăng?

Mục đích của kì thi này là để làm gì?

Nếu để tuyển chọn vào đại học thì phải tuyển luôn cả những học sinh phổ thông có điểm TOEFL® iBT, TOEFL® ITP hay SAT®/ ACT® [chỉ cần phần tiếng Anh] tuyệt đối hoặc gần tuyệt đối.

Nếu tổ chức thi để phát hiện nhân tài tiếng Anh thì không thể nào làm được và cũng không cần thiết. Nên tập trung toàn lực vào những môn khoa học (toán, lý, hóa, sinh) và kĩ thuật (như lập trình) thì hay hơn.

Nếu để tạo phong trào dạy và học thì thực tế đã cho thấy rằng nó chỉ cổ vũ luyện gà đi để tranh giành thành tích là chính và thực trạng tiêu cực bị phát hiện gần đây đã nói lên đủ cả.

Nếu chọn những em đạt điểm cao để đi thi một kì thi ngôn ngữ học quốc tế thì tôi chắc chắn rằng các em học sinh càng không đủ trình độ; và thực tế thì cho tới nay (năm 2019), học sinh Việt Nam hoàn toàn chưa có thành tích gì ở những cuộc thi ngôn ngữ học đẳng cấp quốc tế (International Linguistics Olympiad – IOL).

Riêng môn tiếng Anh, tôi cho rằng đây là kì thi học sinh “giỏi cấp bình thường” chứ không đến mức “cấp quốc gia”.

Tham khảo bài viết


Đối với phần đề thi ở trên, nếu muốn nâng lên tầm quốc gia, tôi đề xuất biến câu hỏi từ dạng trắc nghiệm thành câu hỏi dạng tự luận. Như vậy có thể phần nào sẽ xứng đáng là thử thách thi cử mang “tầm cỡ quốc gia”.